Programma: Vrede, Religie & Vrouwelijk Leiderschap

Vervolg in Congo

In mei 2015 is een aanvraag bij het ministerie van BuZa in Nederland gedaan om een vervolg te geven aan het project ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’.

Het programma “religie als inspiratiebron voor vrouwelijk leiderschap in vrede en verzoeningsprocessen” van het Platform Vrouwen Duurzame Vrede heeft als lange termijn doel: een structurele doorbreking van de bestaande man-vrouwrollen op het gebied van oorlog, conflicttransformatie en vrede- en verzoeningsprocessen.

Op middellange termijn is het doel: een breder draagvlak te creëren voor vrouwelijk leiderschap op het terrein van Vrede en Verzoening o.a. door kennis over te dragen over wereldreligies als bron van inspiratie voor dit vrouwelijk leiderschap.

1.spiritualiteit/ geloof (o.a. religieuze boeken) als inspiratiebron voor vrouwen (gelijkwaardigheid, autoriteit, verzet tegen onrecht, rol van vrouwen in maatschappelijke veranderingsprocessen)

2.spiritualiteit/geloof als inspiratiebronnen voor mannen (waardig man-zijn: geweldloosheid, samenwerking naast de concurrentie, “dienende” vormen van eer en van trots, waarde hechten aan je leven/je lichaam ( o.a. afscheid van alcohol- en drugsverslavingen).

3.via haar deelnemers: lobby voor een “correcte stellingname ” door religieuze instituties t.a.v. vrouwen (en hun leiderschap op maatschappelijk gebied), mannen en duurzame vrede

Dat vervolg zal plaats gaan hebben in Zuid Kivu, DR Congo.

Het zal de volgende inhoud gaan hebben:

-een driedaagse training voor christelijke vrouwen van SPR en journalistes van “Femme au Fone”, waarin zij kennis kunnen nemen van de elementen uit de Bijbel en de historie van het christendom, die hun leiderschap in vredeswerk aanmoedigen en legitimeren
– twee opnames van discussieprogramma’s met (feministisch) religieuze autoriteiten voor de radio, met journalistes en publiek. Met een brede verspreiding via community radio’s in Zuid-Kivu
-twee lezingen voor jongeren van universiteiten/ middelbare scholen in Bukavu
-een persconferentie over het totale programma

Deelnemers aan de training in Congo zullen zijn:

vrouwen van SPR voornamelijk afkomstig uit Zuid-Kivu en de redactie van het Femme au Fone project.
Doelgroep voor de radio-discussie zijn: vrouwelijke en mannelijke luisteraars van radio Maendeleo (potentieel bereik: 4 miljoen van de 6 miljoen inwoners van zuid-Kivu)

Door de Congolese overhead wordt nauwelijks invulling gegeven aan het Congolese NAP.

Door vrouwelijke vredesactivistes (leidsters) en jonge journalistes van een vrouwen-veiligheids-project (FaF) die wekelijkse radioprogramma’s voor vrouwen maken, intensief te scholen, wordt deze invloedrijke groep vrouwen weerbaarder tegen vrouwenonderdrukking rond vrouwelijk leiderschap op vrede- en verzoeningsgebied. Zij voeren via projecten in dorpen en via radioprogramma’s ook actie voor vrouwelijke politieke participatie.

Door de specifieke radioprogramma’s ook via andere radiostations te verspreiden, en regelmatig te herhalen, wordt de invloed van de theologes vergroot.


Verslag ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’

Janne Poort-van Eeden schreef een verslag van de onderstaande training ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’, die in september plaatsvond in Kontakt der Kontinenten. Hierin schrijft zij: “De training is als zeer intensief ervaren, en bleek voor velen een eye opener. Als de heilige boeken worden bekeken vanuit het oogpunt van bevrijding van onderdrukking, krijgt de religie een nieuw gezicht. Religie kan ook humanistisch en progressief zijn, in overeenstemming met de principes van de mensenrechten. De deelnemers vinden dat zij bevoorrecht zijn, dat ze dit hebben meegemaakt en voelen de verantwoordelijkheid om dit uit te dragen, de boodschap door te geven.” Het volledige verslag is hier na te lezen.

Helemaal onderaan kunt u de reactie van twee deelneemsters lezen.


‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’

Het Platform VDV organiseerde in 2013 en 2014 het project ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap: religie als inspiratiebron voor vrouwelijk leiderschap op het gebied van Vrede en Verzoening’.

In dit project gaven we bekendheid aan de aspecten van het christendom en de islam die vrouwen ondersteunen in de legitimering van hun rol als vrouwenvredesactivist. We wilden zo het culturele draagvlak voor leiderschap van vrouwen in vredeswerk bij een bredere groep vrouwen en mannen (zowel christenen als moslims) vergroten.

Vredesactivistes, zowel hier in Nederland als daarbuiten, hebben behoefte aan meer kennis over hun religie,  als bron van inspiratie voor hun vredeswerk én om zich te verdedigen tegen onderdrukkende interpretaties van de religieuze teksten van hun eigen en andere religies.

Op uitnodiging van het Platform VDV hebben in september 2013 een Indonesische islamtheologe en een Afrikaanse christelijke theologe Nederland bezocht. Ze hebben lezingen gegeven en trainingen begeleid. We hebben een breed platform voor hun ideeën georganiseerd via sociale media en diverse publicaties.

Een verslag van de diverse activiteiten kunt u hier vinden. Daarnaast is hier ook een verslag beschikbaar van de training.

Het project in Nederland was de start van een internationaal programma met buitenlandse partnerorganisaties (vrouwenvredesorganisaties) van het Platform.

Oxfam Novib en de commissie PIN van de KNR (Konferentie  Nederlandse Religieuzen) ondersteunden dit project op financieel gebied.

Uitgebreide achtergrondinformatie over dit project kunt u hier vinden.

English information about the project and the attending speakers can be found here.


Musdah Mulia

“De belangrijkste oorzaak van de verminderde positie van vrouwen in moslimgemeenschappen is religieuze interpretatie door de bezitters van religieuze autoriteit en dat is niet de religie zélf. De oplossing van het probleem is dus de herinterpretatie van de religie.”


Musdah Mulia

islam Musdah Mulia is een Indonesische theologe die pleit voor een hervorming en herinterpretatie van de Islam. Sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid zijn volgens haar de belangrijkste boodschappen van de Koran.

De boodschap van tawhid (absolute eenheid van God) is essentieel in haar werk en dit zou zijn weerslag moeten hebben op de gehele bevolking: alle mensen zijn gelijk, alleen God is verheven. Daarom moeten alle mensen als gelijken behandeld worden, ongeacht hun achtergrond.

Musdah Mulia is de voorzitter van de “Indonesian Conference on Religion for Peace (ICRP)”, een NGO die zich inzet voor mensenrechten, met nadruk op de vrijheid van religie door middel van interreligieuze dialoog.

Meer informatie over Musdah Mulia kunt u hier vinden.

Op de website van Nieuwwij is een interview van Anne Dijk met Musdah Mulia gepubliceerd.


Esther Mombo

“Zonder geloof zouden vrouwen niet de kracht hebben alle ellende te verdragen die op hun pad komt. Het geloof is een bevrijdende kracht en een enorme troost voor hen. Het geeft hen de hoop dat dingen veranderen, beter zullen worden.”


Esther Mombo

christendom Professor Esther Mombo werkt aan de St. Paul’s universiteit in Limuru, Kenia. Ze is lid van de Anglicaanse kerk. Daarnaast is ze lid van de Circle of Concerned African Women Theologians.

Onder haar leiding kwam er aan de universiteit een masterprogramma moslim-christenrelaties van de grond. Haar hart gaat uit naar de verbetering van de positie van vrouwen in de Keniaanse kerk en samenleving. Met hart en ziel zet ze zich in voor vrouwelijke theologiestudenten.

Esther Mombo is kritisch over de patriarchale trekken van de kerk en zeer betrokken op maatschappelijke kwesties als Aids / HIV, de kijk op gehandicapten, geweld gebaseerd op gender en de afwezigheid van veiligheid voor vrouwen in de kerk.

“Ik zie het als mijn taak om vrouwen te leren en te stimuleren voor zichzelf te denken en te spreken. In Kenia hebben we te maken met een driedubbele onderdrukking: vanuit de bijbel, vanuit de koloniale geschiedenis en vanuit onze traditionele cultuur. Telkens wordt vrouwen te verstaan gegeven dat ze minderwaardig zijn. Ik zie het als mijn taak om niet de onderdrukkende maar de bevrijdende rode draad van bijbel en traditie naar voren te halen.”

Esther Mombo heeft, evenals Musdah Mulia, een bijdrage geleverd aan de training die in september 2013 is gegeven.

Meer informatie over Esther Mombo kunt u hier vinden.

English information about the project and the attending speakers can be found here.


Het weekend van 12 t/m 15 september 2013 jl. namen Anita en Niké deel aan een training over Vrede, Religie, en Vrouwelijk Leiderschap georganiseerd door Platform Vrouwen & Duurzame Vrede. De training was leerzaam en inspirerend. De traditionele teksten en interpretaties van de Bijbel en Koran blijken een weerspiegeling te zijn van masculiene en patriarchale structuren. We hebben methodes aangereikt gekregen om deze teksten te analyseren en met een kritisch oog te reconstrueren waardoor juist de kracht van vrouwelijk leiderschap naar voren komt.

Anita Mátray
Niké Wentholt

Bron: WILPF Nieuwsbrief herfst 2013